دکتر سید غلام رضا تهامی


دکتر سید غلام رضا تهامی

سید غلام رضا تهامی، فرزند مرحوم آیت ‌الله تهامی در سال ۱۳۱۰هجری شمسی در شهر بیرجند دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خودش گذراند و پس از آن در سال ۱۳۳۱ وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و تحصیلات خود را تا مقطع دکترا در همین زمینه ادامه داد. سید غلامرضا تهامی تا اوایل دهه ۴۰ ویرایش بیش از ۲۰ عنوان از کتاب های «بنگاه ترجمه و نشر کتاب» را برعهده داشت. از جمله برخی ترجمه‌ های بدیع ‌الزمان فروزان فر. «فرهنگ اعلام تاریخ اسلام» دکتر تهامی در دو مجلد با ۲۸ هزار مدخل و بیش از شش هزار صفحه از سوی شرکت سهامی انتشار، در اسفند ۱۳۸۵ منتشر شده است. این کتاب به عنوان اولین کتاب مرجع در این زمینه به زبان فارسی، در سال ۱۳۸۶به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزیده شده است. تهامی در اوایل دهه ۱۳۳۰ همکاری خود را با «مجله ایران ما» آغاز کرد. دکتر تهامی، پس از بازنشستگی از مشاغل رسمی، در سال ۱۳۶۵ دوباره به ترجمه، تحقیق و ویراستاری روی آورد. وی بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب را ویراستاری کرده است که ۳۰ عنوان آن از کتاب‌های «مرکز نشر میراث مکتوب» است. وی این روزها در حال تدوین دایره المعارفی چهل جلدی هست که تمام تاریخ اعتقادات قبایل قدیمی، ملت‌ها و مذاهب مختلف را درباره حضرت مهدی (عج) در بر می ‌گیرد که اکنون نگارش جلد سوم این مجموعه با عنوان «خط حمان» به پایان رسیده است و در آینده‌ای نه‌چندان دور از سوی مؤسسه بوستان کتاب تهران به بازار عرضه خواهد شد.  کتاب حاضر که حجمی حدود ۴۵۰ صفحه را در بر خواهد گرفت، شرح حال ۱۵۰ تن از علمای بزرگ اهل سنت نظیر مسلم و بخاری و احادیثی است که از آن‌ها درباره حضرت مهدی(عج) نقل شده است.

برخی آثار دکتر تهامی عبارتند از: 
  باروی قفقاز، دو قرن مبارزه مسلمانان قفقاز
      ویژگی اثر : ترجمه
  بحران فرهنگ اسلامی 
      ویژگی اثر : ترجمه
   چین و هنرهای اسلامی
      ویژگی اثر : ترجمه
   سیاست و دیانت در اسراییل 
      ویژگی اثر : ترجمه
   فرهنگ اعلام تاریخ اسلام
      ویژگی اثر : تالیف.

این کتاب در سال 1386 به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ،از طرف وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی و برگزیده شده است.دکتر سید غلامرضا تهامی درباره این کتاب چنین می گوید: اعلام در لغت به معنی علم‌هاست و در زبان عربی به معنی اسلامی خاص است، در فارسی ما اسامی خاص داریم مثل اسم کوه‌ها، شهرها و… در زبان عربی و در اصطلاح نویسندگی آنچه درباره اشخاص و اماکن خاص استرا علم می‌گویند. در پایان بسیاری از کتاب‌های غالبا مذهبی، اعلام اشخاص یا اعلام اماکن آمده است. در این کتاب هم موضوع همین است. البته فرهنگ به معنای شخصیت‌هاست مثل «فرهنگ مصاحب»، کلمه قاموس را هم به جای فرهنگ به کار می‌برند یا کلمه معجم. اما در زبان فارسی به آن «فرهنگ» گفته می‌شود و فرهنگ اعلام یعنی کتابی که اسامی خاص یک دوره یا کشور یا یک گروه که معمولا بر حسب حروف الفبا مرتب شده در آن تنظیم می‌شود. 


   مسایل هنر و زیبایی‌شناسی 
      ویژگی اثر : ترجمه
   نگارگری اسلامی 
       

اشعار میلاد امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)2

 شعر در مورد میلاد امام زمان (عج)

امشب/شبه نیمه ی شعبونه/دلا شاد و غزل خونه

اومده دلبری/که تیغ ابروش/قاتله جونه

امشب/بساط مستیمون جوره/دیگه غم از دلا دوره

اومده ساغری/که می میده/پیمونه پیمونه

 عشقه،عشقه عشقمه،امشبو مستی از می تو

عشقه،عشقه عشقمه،باده پرستی از می تو

مهدی،تویی بهارم و،عشقت،دار و ندارم و

ماهی،تو شب تارم و

مهدی،تویی نگارم و،جز تو،کسی ندارم و

هستی،چاره ی کارم و

اباصالح مدد یا اباصالح

امشب/شبه بارشه بارونه/لب فرشته خندونه

اومده یارم و/عرش خدا/آیینه بندونه

یوسف/اسیر خال لبهاشه/فدای روی زیباشه

نگارم اومده/از قدمش/دنیا گلستونه

 مژده،مژده مژده که،غمها دیگه به سر رسیده

مژده،مژده مژده که،از آسمون قمر رسیده

مهدی،بود و نبودمی،عشقی،توی وجودمی

ذکر و،دم سرودمی

مهدی،صفای قلبمی،درد و،دوای قلبمی

آقا،نوای قلبمی

اباصالح مدد یا اباصالح

دریاب/دلی که دل به تو بسته/بدونِ تو شده خسته

خونده دعا فرج/تو مسجد/جمکرون و سهله

عجل/امام منتظَر مهدی/امام منتقم مهدی

بیا که کعبه/توی دستای/یه عده نااهله

چشم چشمه عالم و،به روی زیبات روشن کن

کل زمین خشک و با،قدمای سبزت گلشن کن

آقا،چشم به راهتیم،عبد،رو سیاهتیم

محتاج،نگاهتیم

آقا،صاحب الزمان،هستی،تو ناجیه جهان

عجل،امام انس و جان

اباصالح مدد یا اباصالح

اشعار میلاد امام زمان (عج)

ای مهربان،با چشم گریان آمدم         نیمه شبِ نیمه ی شعبان آمدم

شرمنده از جرم و پشیمان آمدم              سوی تو با اُمید غفران آمدم

 مرا ببخش،ای ربّ عالمین                   تو را قسم به غربت حسین،

 تو را قسم به قلب پر بلا                           شهید صحرای کربلا 

به حقّ آن مقتدای سرجدا                            ربّنا اِغفر لنا ذنوبَنا… 

گرفتم من،اِحیا به اشک و سوز و آه                  آورده ام به درگهِ لُطفت پناه

کارم شده هر روز و شب جرم و گناه              آمده ام سوی تو با روی سیاه 

 مرا ببخش ای مهربان خدا                            به حقّ آن سرِ به نیزه ها

 به حقّ آن پیکرِ بی کفن                         آن غریبِ دور از وطن 

خواهرش ناله زند ای نور عین                             ای مظلوم غریب مادر یا حسین

اشعار ولادت امام زمان (عج)

دل دل نکن که می رسد از دلبرم خبر 

شام فراق می رود و می شود سحر

چیزی نمانده تا برسد منجیِّ بشر

چیزی نمانده گلشن زهرا دهد ثمر

عید وصال آمده و لحظه ی ظفر

مژده بده که شد حسن عسگری پدر

کعبه به گوش باش که منجی رسیده است

قلب تمام عالم امکان تپیده است

در سامرا امید خدا آفریده است

خورشید روی دامن نرگس دمیده است

عالم دم ِ محمّدیّش را شنیده است

قرآن نشسته بر لب قرآن دادگر

قرآن بخوان که حسرت کعبه صدای توست

رویای عرش زمزمه ی ربّنای توست

تیغ امیر خیبرو خندق برای توست

امِّید فاطمه به دم رونمای توست

شش گوشه در تب سفر کربلای توست

همراه خود مرا به سوی نینوا ببر
همراه خود مرا به سوی نینوا ببر

دین با حضور ناب تو تکمیل می شود

با تو بساط توطئه تعطیل می شود

وای از فراق یار که تحمیل می شود

اشکم برای آمدنت نیل می شود

امسال هم بدون تو تحویل می شود

نوروز انتظار شد و غصِّه بیشتر